MỘT NGÀY NHƯ THỂ BA THU [HẾT]

TRUYỆN: MỘT NGÀY NHƯ THỂ BA THU

TỰA GỐC: NHẤT NHẬT TAM THU

Tác giả: Lưu Chấn Vân

Độ dài: 15 chương (khoảng 135k chữ)

Đơn vị giữ bản quyền: Trường Giang Tân Thế Kỷ

NXB (bên Trung): NXB Hoa Thành

Lời tựa của A Tĩnh:

Lúc tôi tìm truyện đọc chơi thì bộ này đang đứng #180 bảng tổng (Top 200 bảng tổng) trên WeiXin DuShu, là bảng bao gồm cả sách của tác giả Trung và tác giả nước ngoài và nó đang được gắn tag “bình luận dồn dập” (hơn 10k lượt bình). Tính ra thì loại tiểu thuyết ít mang tính giải trí như này thường bị ghẻ lạnh mới đúng, vậy mà đứng được trên top chung, xem ra gu người đọc trên WeiXin DuShu khá là nghiêm túc (chung bảng này còn có mấy cuốn danh tác Tàu ngày xưa, sách lịch sử Tàu và cả trinh thám Nhật). Sách nghiêm túc thì tôi đọc nhiều, chứ dịch thì chưa từng dịch, thế nên nhân dịp rỗi rãi vác 1 cuốn nghiêm túc về dịch đăng chơi. Cũng coi như góp phần làm phong phú thêm cho dịch thuật văn chương cõi mạng, nếu ai muốn đọc thử văn chương nghiêm túc nước bạn xem nó là cái giống gì thì cũng có bản dịch miễn phí đọc tham khảo chơi. [Thể loại tương tự như này nếu có được dịch ở nước ta thì có vẻ như đều được mua bản quyền dịch xuất bản. Hình như đã có 3 cuốn của của tác giả này được xuất bản ở Việt Nam rồi.]

Nhất nhật tam thu. Đọc cái tên hẳn rất dễ đoán gốc tích của 4 chữ này xuất phát từ câu “Nhất nhật bất kiến tam thu hề” aka Một ngày không gặp như cách ba thu, vốn là để chỉ thời gian một ngày mà dài bằng ba năm. Ban đầu tôi cũng đoán thế, nhưng đọc xong mới biết không chỉ có thế. Nếu ta dùng câu một ngày không gặp như cách ba thu, thì tức đang ám chỉ ngày dài: một ngày dài bằng ba năm. Nhưng vẫn là một ngày với ba thu mà nói ngược lại là ba năm như thể một ngày, thì lại là chỉ thời gian ngắn: ba năm trôi qua nhưng mới như một ngày. Khi chọn tựa dịch tiếng Việt, nếu như chọn sai thứ tự ba năm với một ngày thì nghĩa khác hẳn nhau, làm tôi hơi đắn đo một tẹo. Cuối cùng, tôi chọn Một ngày như thể ba thu, vì đó là cách giải thích về 4 chữ Nhất Nhật Tam Thu trên bức hoành phi gốc: Một ngày ở đây bằng ba năm ở nơi khác, về sau được đem về tiệm bán canh giò heo thì lại thành: một ngày không ăn giò, có thể nhớ đến ba năm. Nhưng mà, nghĩa ba năm như thể một ngày không phải là không có. Bài thơ về Hoa Nhị Nương trong chương 2 có câu “ba năm như thể một ngày khổ”. Nếu hiểu Hoa Nhị Nương là nghĩa bóng chỉ áp lực cuộc sống, và mỗi ngày Hoa Nhị Nương đều tìm người kể chuyện cười cho mình nghe mang hàm nghĩa hài hước hóa lo toan cuộc sống, gặp khó khăn thì phải cười cho qua, sẽ thấy cái khổ ba năm như một ngày ở đây của tác giả thực sự rất lạc quan. Khổ qua rồi, xem như mới khổ có một ngày thôi. Thế nên nghĩa ba năm chỉ dài bằng một ngày có thể xem là nghĩa ẩn, nhưng không thể không lưu ý được. Dịch tựa truyện này không những phải chọn thứ tự cẩn thận, mà chọn xong còn phải giải thích cả 2 lớp nghĩa mới vừa.

Tác giả truyện này – Lưu Chấn Vân – là tác giả của kha khá quyển sách có tiếng mà tôi nghĩ là cho dù không đọc cũng có người từng nghe qua quyển Tôi không phải là Phan Kim Liên (đã được chuyển thể thành phim điện ảnh), ờm, của chính tác giả này. Đối với Lưu Chấn Vân, văn chương chính là triết học. Thế nên, truyện Một Ngày Như Thể Ba Thu này có nội dung cũng khá là triết học. Nhưng triết lý trong này là triết lý gần gũi lắm, đọc là hiểu, không phải sâu xa ẩn tàng gì mà phải đào đào bới bới mới nhìn ra được.

Như mấy bức tranh xuất hiện trong chương đầu tiên, có bức vẽ một bà đạo sĩ cầm kim đâm mấy hình nhân giấy, đặt tên: Không thù không oán. Hỏi: Không thù không oán mắc gì đâm người ta. Đáp: Không thù không oán, công việc cả thôi.

Ý muốn nói gì, thiết nghĩ không cần giải thích cũng hiểu.

Lại một bức tranh khác, vẽ một thằng bé chạy men đường tàu hỏa, hóa ra là bắt ngược tuyến tàu. Tàu chạy từ điểm này sang điểm khác, có chiều đi chiều về, bắt nhầm chiều đi với chiều về thì coi như xôi hỏng bỏng không, lỡ bắt nhầm tuyến thì coi như chỉ càng lúc càng xa đích đến, không thể tới nơi cần đến được. Thay con tàu bằng ước vọng, hoặc bất cứ thứ gì có thể bỏ lỡ trong đời, chỉ vì nguyên nhân: sai hướng.

Nuối tiếc cũng từ đó mà ra.

Lại có một bức tranh khổ lớn vẽ một con khỉ mình đầy thương tích bị trói gô vào cây liễu. Hỏi ra mới biết người vẽ bảo đó là mình, ví mình như con khỉ, diễn xiếc cả đời, giờ không muốn diễn nữa nhưng người xiếc thú không cho, thế nên bị đánh cho mình đầy thương tích.

Này chắc cũng không cần diễn giải.

Hoặc trong một chương khác kể về Ngô Đại Chủy bán canh dê, mỗi ngày đều vào chuồng lôi một con dê ra giết. Những con còn lại trong chuồng sợ hãi be be kêu ỏm tỏi, nhưng rồi cũng thôi. Xong lại nói, con người ta cũng vậy, thấy người khác gặp tai họa thì sợ hãi, nhưng tai họa chưa rớt trúng đầu mình thì cũng phải miễn cưỡng sống tiếp thôi, lo lắng cũng chẳng để được gì. Ờm, đại khái, số phận không thể chống đối được thì chỉ đành chấp nhận. Con người cũng không khác đàn dê kia mấy, đều biết cuối cùng ai cũng phải chết, mỗi lần thấy có người chết thì chắc cũng sợ đó, nhưng lại không thể lúc nào cũng lo lắng sợ hãi về cái chết được.

Có thể truyền đạt những thứ triết lý đời thường bằng những hình ảnh đơn giản súc tích như vậy, bút lực của tác giả đúng là không phải tầm thường.