YẾN LŨY QUÁI ĐÀM
Chương 22: Tờ vờ [1]
Dịch (láo): A Tĩnh
#yenluyquaidam #yenluysinh
—
Đầu những năm 80, trấn nhỏ quê tôi truyền tai nhau một tin đồn, rằng có một đám buôn người hoạt động rầm rộ. Đám buôn người này khác hẳn hồi trước, có tổ chức có kỷ luật, họp thành một nhóm lớn, thường lấy kẹo ra dụ lũ trẻ lang thang cơ nhỡ, đứa trẻ mà ăn sẽ lập tức mất đi ý thức, bị chúng bắt đi. Thực ra đó cũng chỉ là tin đồn thất thiệt xưa như trái đất còn đồn, có điều đến cuối thế kỷ hai mươi lại có thêm chút sắc màu thời đại mới. Nhưng khi ấy có rất nhiều người tin như thật, trông trẻ rất kỹ, không cho trẻ ra ngoài chơi. Nhưng trẻ con bẩm sinh hiếu động, nhốt gì mà nhốt nổi? Khi ấy trên trấn có một đứa bé tên Thẩm Vệ Đông, mới mười một mười hai tuổi, ngày thường rất nghịch ngợm, nghỉ hè vốn càng muốn ra ngoài chơi cho thỏa thích, kết quả lại bị cha mẹ nhốt trong nhà. Thời đại đó, đừng nói là TV hay máy phát nhạc, ngay cả quạt máy còn là xa xỉ phẩm, ngồi rầu ở nhà vừa chán vừa nóng, làm gì ở được? Đương nhiên có cơ hội nó liền lỉnh ra ngoài chơi suốt, đến tối mịt mới cả người lấm lem bùn đất mà về. Hồi đầu làm mẹ nó lo đến đấm ngực giậm chân, tìm kiếm tứ xứ, nhưng lặp lại mấy lần như vậy, mẹ nó cũng mệt, sau thêm tin đồn dần dần nhạt đi, chả thấy nhà ai có con thực sự bị bắt, thế là cũng không bận lòng nữa.
Có một hôm trời đã về chiều mà Thẩm Vệ Đông vẫn chưa về nhà. Cha mẹ nó ban đầu cũng không để ý, cha nó đang ăn cơm còn mắng nó mấy câu, bảo thằng ranh con này mà về phải nắn gân nó cho bớt nghịch như quỷ lại. Nhưng trời tối rồi mà Thẩm Vệ Đông vẫn chưa về nhà, mẹ nó sốt ruột, đi khắp nơi tìm mà không thấy. Cả nhà bất giác điếng người, vội vàng chạy đi báo án. Đến khi ầm ĩ lông trời lỡ đất thì Thẩm Vệ Đông trở về. Cha nó thấy nhà cửa bát nháo cả lên còn nó thì bình an vô sự trở về, tức đến lửa bốc ngút trời, tát cho một cái như trời giáng. Đáng lý ra Thẩm Vệ Đông bị đánh thì bao giờ cũng khóc la ầm ĩ nhưng lần này mắt nó dại da, nói: “Lỗ! Toàn là lỗ!” Vẫn là mẹ nó xót cho, trách chồng xuống tay quá ác, đánh con khờ luôn rồi, hai người cãi qua cãi lại mấy câu. Chẳng qua là Thẩm Vệ Đông như này làm hai người rốt cuộc cũng không yên tâm được, liền đưa đi bệnh viện khám, bác sĩ khám xong bảo cơ thể không có vấn đề, chắc là gặp phải kinh hãi gì lớn lắm, dưỡng bệnh hai ngày là khỏi thôi.
Rốt cuộc Thẩm Vệ Đông kinh hãi cái gì? Đáp án có rất nhiều người muốn biết, nhưng cha mẹ Thẩm Vệ Đông không chịu nói, lâu dần lâu dần người ngoài cũng quên. Thẩm Vệ Đông nghỉ ngơi mấy ngày thì lại ríu ra ríu rít đi chơi, có lần mọi người đề nghị ra con lạch đằng tây bắt cua nhưng Thẩm Vệ Đông tái mặt, sống chết không chịu đi. Người ngoài thấy nó đổi tính liền lấy làm kỳ, hỏi nó chuyện gì, ban đầu nó không chịu nói, sau mới kể ra. Hóa ra ngày nọ nó cũng đi ra con lạch đằng tây bắt cua, bắt được kha khá, dùng rơm xâu thành một chuỗi. Đang chơi vui, chợt nghe có người nói: “Nhóc này, số cua này bán không?” Nó ngẩng đầu lên xem thì thấy một gã đàn ông ngậm điếu thuốc lá ngồi ở ven bờ. Số cua nó bắt được thực ra là con cáy, tức là một loại cua rất nhỏ, to lắm cũng chỉ to cỡ đồng tiền, khi ấy ít ô nhiễm, khắp sông chỗ nào cũng có. Nghe người đàn ông này nói muốn mua cua, nếu như người khác thì thôi mặc kệ nhưng Thẩm Vệ Đông gan lớn, lại nghịch, bèn nói: “Bán, ông trả bao nhiêu?” Người đàn ông này lấy tờ tiền ra nói: “Một tệ, được không?” Một tệ đối với một đứa trẻ vào những năm đầu 80 mà nói thực sự là một món tiền khổng lồ, tim Thẩm Vệ Đông nảy lên, nghĩ bụng khùng tiền như này không bỏ qua được, bèn hấp tấp nói: “Được chứ, được chứ.” Nói rồi liền đưa chuỗi cua đó qua. Nhưng người đàn ông kia lắc đầu nói: “Đem đi hộ chú.” Thẩm Vệ Đông liền hỏi nhà gã cách bao xa, người đàn ông nói: “Không xa, ở trước mặt thôi.” Thẩm Vệ Đông vốn đã lớn gan, nể mặt một tệ tiền liền đồng ý. Người đàn ông dẫn nó đi về phía tây, đi được một đoạn, Thẩm Vệ Đông thấy càng đi càng hẻo lánh, thấy hơi sờ sợ, nói: “Rốt cuộc chú muốn đi đâu? Cháu không đi.” Người đàn ông nghe nó nói thế liền xoay đầu, bất chợt nhả một làn khói lên mặt Thẩm Vệ Đông, Thẩm Vệ Đông nhất thời cảm thấy xây xẩm mặt mày, chẳng biết gì nữa, chỉ biết trong lúc mơ mơ màng màng, nó đã theo người đàn ông kia vào một tòa nhà lớn, lại bước vào một hành lang rất dài. Hành lang này không thể coi là rộng, chỉ là tối lắm, lại thêm trời đã về chiều nên càng tối mờ tối mịt. Đáng lý ra một mình đến nơi xa lạ thế này sẽ sợ nhưng lúc này Thẩm Vệ Đông hồn vía lên mây, vốn không thấy sợ hãi gì. Đến tận cùng hành lang, có một cánh cửa nhỏ, trước cửa có một cô gái đang ngồi, người cực gầy nhưng mắt cực lớn, gần như chiếm đến một phần ba gương mặt. Thấy người đàn ông dẫn Thẩm Về Đông qua, cô gái nói: “Lại là “tờ vờ”?” Người đàn ông không nói, chỉ hơi gật đầu. Thẩm Vệ Đông cũng không biết tờ vờ là gì, chút ý thức còn sót lại nói cho nó biết tất cả đều rất bất thường. Lúc này cô gái lấy một viên con nhộng đưa cho người đàn ông, người đàn ông ra hiệu cho Thẩm Vệ Đông nuốt vào. Thẩm Vệ Đông tuy chỉ là một đứa bé lỡ cỡ mười hai tuổi nhưng cũng nhớ người lớn từng nhắc đến đám buôn người này, nghĩ bụng cái này chắc chắn là thuốc uống vô sẽ mất sạch ý thức. Nhưng cho dù ngầm hiểu vậy nhưng tay vẫn nhận lấy rồi bỏ vô miệng. May mà coi như nó cũng còn chút ý thức, lúc nuốt xuống, đầu lưỡi nó cuộn lại, đè viên thuốc xuống dưới lưỡi. Người đàn ông không phát hiện ra, lúc này người phụ nữ mắt to lấy một thẻ bài nhỏ ra nói: “Đây là tờ vờ số chín mươi bảy, mang nó đi.” Thẩm Vệ Đông tuy không còn bao nhiêu ý thức, nhưng nhận ra hai chữ tờ vờ này, cơ mà trên thẻ lại là hai chữ có bộ trùng.
Người đàn ông cầm thẻ gỗ dắt nó đến một ngôi nhà nhỏ có cửa sổ, cửa vừa mở, lờ mờ trông thấy bên trông chứa đầy giá là giá, hệt như phòng nuôi tằm ở một dải Giang Nam. Người đàn ông dắt Thẩm Vệ Đông đến trước giá, bảo nó nằm lên, Thẩm Vệ Đông bấy giờ mới phát hiện chung quanh nằm toàn là những đứa trẻ tuổi tầm như nó. Cả phòng chi chi chít chít, tầng này chồng lên tầng kia, tính ra một gian cỡ này chứa khoảng ba bốn chục đứa. Lúc này nó mới thấy sợ, nhưng cơ thể vẫn cứng đờ, y như nằm mơ vậy. Đợi người đàn ông đi rồi, nó lập tức nhả viên thuốc trong miệng ra, tiện tay nhét vào vạt áo. Vừa cử động liền nghe kế bên có người nén giọng nói: “Sao cậu còn cử động được thế?” Nó giật nảy mình nhưng lập tức hiểu ra là người nằm cạnh bên nói, bèn hỏi: “Đây là đâu? Những người này muốn làm gì?” Người nọ nói: “Chúng ta đều là “tờ vờ”. Có phải cậu chưa uống thuốc họ đưa không?” Thẩm Vệ Đông nói phải, người nọ thở dài nói: “Chả trách còn cử động được. Cách một khoảng thời gian họ sẽ đến kiểm tra một lần, đợi họ kiểm tra xong bỏ đi, cậu nhân cơ hội đó theo ra, là ra được liền, bằng không không kịp mất.” Thẩm Vệ Đông nghe nói thế cũng thấy vững tâm hơn một chút, nói: “Hai ta cùng trốn đi.” Người nọ nói: “Không được, tớ không đi được nữa rồi.” Ở nơi này, có thể có người nói cũng có thể có người đủ gan, Thẩm Vệ Đông thực muốn đưa người nọ theo cùng nhưng không hiểu sao người nọ không đi, đang muốn hỏi thì bên ngoài hành lang chợt có ánh sáng lắc lư, có người vào kiểm tra, nó lặp tức câm miệng. Khi ánh sáng chiếu qua, nó trông thấy người bên cạnh nó, tuổi xấp xỉ nhau nhưng mặt, cổ, tay, phàm là chỗ nào lộ ra ngoài đều có chi chít lỗ trên da thịt, trong mỗi cái lỗ nhỏ đó còn có một con trùng đang ngo ngoe. Phòng này còn có không ít người, một nửa trông hệt như người bên cạnh, dọa nó sợ đến suýt ngất. Đến khi ánh sáng đi qua, căn phòng trở nên tối mịt, người kia cười cay đắng nói: “Tớ hết cứu rồi, cậu trốn ra rồi nói ba mẹ tớ một tiếng.” Nói rồi nó bảo cho Thẩm Vệ Đông biết tên cha mẹ mình, Thẩm Vệ Đồng hứa. Nó trốn ra khỏi cửa, thấy ánh sáng càng lúc càng xa, nó cũng đi bán mạng, tối quá chẳng biết đó là nơi nào, chỉ biết chung quanh không chút ánh mặt trời. Không biết đi được bao lâu, cảm thấy trước mặt càng lúc càng sáng, vừa ra khỏi liền trông thấy ánh sao. Do ở trong bóng tối lâu quá, chút ánh sao cũng trở nên chói mắt. Nó cũng chẳng biết đâu là đông tây nam bắc, liều mạng chạy về phía trước, đến khi tỉnh lại mới phát hiện mình chạy đến một ngôi làng.
Nghe Thẩm Vệ Đông kể câu chuyện này, người xung quanh nửa sợ hãi nhưng chẳng ai tin, huống chi Thẩm Vệ Đông nói tên tuổi và địa chỉ của cha mẹ người kia nó sợ quá quên luôn rồi. Thẩm Vệ Đông thấy người khác không tin liền lấy một vật ra bảo đó là thuốc mà nó được cho uống, nhưng lấy ra xem thì lại thấy đó là một con nhộng bình thường. Mọi người đều bảo chắc Thẩm Vệ Đông mải chơi quên mất đường về, sợ cha mẹ mắng cho mới bịa ra chuyện ấy. Nhưng về sau nhớ lại câu chuyện này, nhớ đến hai chữ “tờ vờ” mà Thẩm Vệ Đông nói, hẳn phải là “tò vò” [1]. “Tò vò đẻ con, bắp cày nuôi hộ.” Con của tò vò cũng là một cách nói khác của con nuôi. Bắp cày là một loại ông nhỏ nhưng nó bắt tò vò không phải để làm con mà là để trở thành nguồn thức ăn cho ấu trùng. Những tri thức này khi ấy chúng ta đều không biết, bây giờ nghĩ lại, những lời Thẩm Vệ Đông nói, có lẽ cũng không phải bịa…
—
[1] Nguyên văn là “minh linh” (明灵), nhưng theo ý văn là do từ đồng âm với 1 chữ minh linh khác có nghĩa chứ bản thân chữ này không có nghĩa gì nên cũng nương theo để giữ ý đồng âm không lấy nghĩa của bản gốc. Chữ minh linh vốn được nhắc tới – có bộ trùng (螟蛉) là con tò vò, nghĩa bóng để chỉ con nuôi.

